Is je paard vet of fit?

Wat is het optimale gewicht van je paard en hoe meet je het gewicht en de vetscore?

Het aantal paarden en pony’s met overgewicht of obesitas, neemt voortdurend toe. Paarden en pony’s die te zwaar zijn, lopen een verhoogd risico op medische aandoeningen zoals hoefbevangenheid, en daarom hebben we allemaal de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat onze paarden een gezond lichaamsgewicht behouden.

De vetscore meting is een praktische benadering om de conditie van jouw paard te volgen, zodat je veranderingen in de conditie van jouw paard kunt voelen. Je kunt de vetscore niet goed bepalen door alleen naar je paard kijken, je moet voelen hoeveel vet er in bepaalde gebieden aanwezig is. Vaak kan het erg lastig zijn om het verschil tussen spieren en vet te zien, maar als je het voelt, wordt het veel duidelijker. De spieren voelen stevig aan, terwijl vet zachter en sponsachtig aanvoelt en soms ook klonterig kan zijn.

Probeer je paard eens in de twee weken te meten, om veranderingen in de conditie te volgen voordat ze te dramatisch worden en mogelijk gezondheidsproblemen veroorzaken. Idealiter wordt dit gedaan door dezelfde persoon die op dezelfde manier scoort; al is er niets mis met een second opinion.

Met de vetscore meting “splits” je je paard in 3 secties:
1. Nek en schouders – alles vóór het schouderblad
2. Middenhand – van achter de schouderbladen tot het punt van de heup
3. Achterhand – de heupen, het bekken en de achterhand

Vetscore Paard vet of fit?

Elke sectie krijgt een score van 0 tot 5 en het gemiddelde van de 3 secties is de vetscore van je paard. 
Dit is erg belangrijk omdat paarden het vet niet gelijkmatig over hun lichaam opslaan. Sommige paarden zien er misschien “skinny” uit, maar hebben grote hoeveelheden vet opr hun nek, schouders en achterhand. Deze paarden kunnen zelfs te veel vet hebben en overgewicht hebben, ondanks dat je hun ribben kunt zien.

Idealiter zou je moeten streven naar een vetscore van het lichaam tussen 2,5 en 3 op een schaal van 0 tot 5, waarbij 0 zeer slecht/uitgemelgeld is:

Vetscore 1 = Mager
Vetscore 1 = Mager
Vetscore 2 = redlijk
Vetscore 2 = redelijk
Vetscore 3 = goed
Vetscore 3 = goed
Vetscore 4 = (te) dik
Vetscore 4 = (te) dik

Vetsocre 5 = overgwicht

Vetscore 5 = erg dik / overgewicht


Sectie A: Hals en schouders

Zoek de nekband en volg het met duim en wijsvinger langs de hals

Vetscore-hals-schouder

Laat je hand over de hals van je paard naar de schouder glijden en voel rond de schouder. Als je paard te veel vet op de schouder heeft, zal jouw hand soepel van de hals naar de schouder glijden, zonder dat het schouderblad je hand tegenhoudt.

Knijp in het vlees achter het schouderblad.

Vetscore schouderblad

Controleer op vetophopingen boven de ogen (in de supra-orbitale fossa).

Geef je paard een score voor de sectie hals en schouders op basis van onderstaande criteria:

0 – Zeer mager / uitgemergeld = duidelijke hertenhals, smal en slap bij de aanzet.
1 – Mager = hertenhals, smal en slap bij de aanzet.
2 – Matig = hals smal / dun maar stevig.
3 – Goed = Geen speknek (behalve hengsten) stevige hals, schouderblad duidelijk voelbaar.
4 – (te) dik = lichte speknek, brede en stevige hals. Ophoping van vet op de schouder.
5 – Zeer dik / overgewicht = duidelijke speknek, zeer brede en stevige hals, vetplooien op hals en schouders. Schouderbladen niet zichtbaar en moeilijk te voelen.

Sectie B: Middenhand

Beweeg je hand diagonaal met stevige druk over de ribbenkast van je paard.

Vetscore Middenhand ribbenkast

Leg je hand op de ruggengraat van je paard: je vingers moeten idealiter over de ruggengraat worden gebogen, als je vingers plat liggen, is er aan weerszijden van de ruggengraat vetophoping. Zoek naar een geul naast de ruggengraat.Vetscore ruggengraat

Voel de doorn-uitsteeksels van de wervels (processus spinosus) langs de rug van je paard.

Geef je paard een score voor de sectie middenhand op basis van onderstaande criteria:

0 – De huid zit strak over de ribben en de ribben zijn goed zichtbaar, processus spinosus heeft scherpe randen en is gemakkelijk te zien.
1 – Ribben goed zichtbaar, huid verzonken aan weerszijden van de ruggengraat, goed gedefinieerde processus spinosus.
2 – Ribben net zichtbaar, processus spinosus voelbaar. Hand vormt C-vorm op ruggengraat.
3 – Ribben net bedekt, gemakkelijk te voelen. Hand ligt niet plat op de rug. Doornvormige uitsteeksels niet zichtbaar, zijn voelbaar.
4 – Ribben goed bedekt, geul(tje) op de ruggengraat. Vet opgeslagen aan beide kanten van de ruggengraat, waardoor een lichte “appelkont” wordt gevormd, met geultje in het midden.
5 – Dikke laag op de ribben, ribben zijn niet voelbaar, diepe geul op de ruggengraat tot aan de staartwortel, duidelijk waarneembare “appelkont”. De rug is breed en vlak.

Sectie C: Achterhand

Leg je hand plat op de achterhand van je paard en de bovenkant van het bekken. 
Ga met je hand van de achterhand naar de staart, voelend voor het staartbeen.
Vetscore achterhand

Zoek de heupen en buig je hand om de omtrek van het bot te voelen.

Vetscore Heupen

0 – Hoeken van het bekken duidelijk zichtbaar en voelen hoekig aan met de huid strak om de botten. De staart is diep ingevallen, met een diepe holte onder de staart en aan weerszijden van de croupe / kruis.
1 – Romp is ingevallen, maar huid is soepel. Bekken en kruis duidelijk afgetekend, holte onder de staart.
2 – Romp aan weerszijden van de ruggengraat is vlak, croupe goed gedefinieerd met een lichte holte onder de staart. Er kan wat vet over het bekken worden gevoeld.
3 – Bekken- en staartbeenderen zijn bedekt met vet en afgerond, maar het bekken is wel makkelijk voelbaar.
4 – Vet vormt een geul tot aan de staartwortel, bekken bedekt maar voelt zacht aan en is alleen voelbaar met stevige druk.
5 – Diepe geul tot aan de staartwortel, huid opgerekt, duidelijk zichtbare “appelkont” en bekken niet zichtbaar en niet voelbaar.

Als je van elke sectie de score hebt, tel ze dan bij elkaar op en deel ze door 3. Dit geeft je de algemene score!

Daarnaast kan het handig zijn om ook de buikomtrekmeting te monitoren met een weeglint. Het kan nl even duren voordat de vetscore verandert, terwijl het inwendige vet van jouw paard wel is afgenomen.
Door een weeglint te gebruiken, kun je kleinere veranderingen opmerken, wat je motiveert om door te gaan, als het voelt alsof je geen resultaten ziet.

Druk de gewichtskaart af om het je makkelijker te maken de vetscore en het gewicht van uw paard te volgen en vast te leggen!
Download hier de gewichtskaart.